Video Mostread

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đối ngoại trong tình hình mới

(Mặt trận) - Đất nước ta đang bước vào giai đoạn chiến lược quan trọng với những mục tiêu, khát vọng phát triển và vươn lên mạnh mẽ. Nhìn lại thành tựu đối ngoại của nước ta với sự tham gia của ba lực lượng hợp thành là Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước và Đối ngoại nhân dân trong thời gian qua, chúng ta càng tự hào về Đảng Cộng sản Việt Nam. Bước vào thời kỳ mới, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo, công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế của nước ta đứng trước nhiều thời cơ, thuận lợi cơ bản, đồng thời phải đương đầu với không ít khó khăn, thách thức mới, thì việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với đất nước nói chung, đối với công tác đối ngoại nói riêng là một nhân tố quyết định, bảo đảm cho việc thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Lực lượng tiêu binh thực hiện nghi thức thượng cờ nhân kỷ niệm 53 năm Ngày thành lập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á - ASEAN (8/8/1967 - 8/8/2020) và 25 năm Ngày Việt Nam trở thành thành viên chính thức của ASEAN (28/7/1995 - 28/7/2020) _Ảnh: TTXVN

Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo qua 35 năm đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII khẳng định: “Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng, đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Trong thành quả chung đó, công tác đối ngoại đã có những đóng góp rất quan trọng. Thực tiễn các hoạt động hết sức đa dạng, phong phú và luôn phải đương đầu hóa giải những vấn đề phức tạp, nhạy cảm để tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của chúng ta trong một thế giới đầy biến động, càng chứng minh tầm quan trọng và sự cần thiết phải tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với mặt trận này trong tình hình mới.

Sự lãnh đạo của Đảng đối với xã hội và nhà nước Việt Nam mang tính lịch sử, tất yếu, khách quan, được dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc, được quốc tế thừa nhận. Để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ do Đại hội XIII của Đảng đề ra trong lĩnh vực công tác đối ngoại, sự lãnh đạo của Đảng cần tập trung trên các hướng chủ yếu sau đây:

Đề ra đường lối, chủ trương, giải pháp, quyết sách đúng đắn, phù hợp nhằm bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia, dân tộc

Đảng lãnh đạo công tác đối ngoại trước hết bằng đường lối. Trong quá trình đổi mới, kế thừa những bài học kinh nghiệm của quá trình lãnh đạo nền ngoại giao Việt Nam, Đảng ta luôn coi trọng việc vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong nghiên cứu quan hệ quốc tế. Đảng luôn xuất phát từ tình hình và lợi ích của đất nước, tình hình khu vực, thế giới và quan hệ quốc tế của ta để đề ra đường lối đối ngoại của Việt Nam phù hợp với đường lối chung của từng giai đoạn cách mạng cụ thể. Đảng đã kết hợp nhuần nhuyễn kiên trì nguyên tắc “dĩ bất biến, ứng vạn biến” của Bác Hồ đã dạy. Thực tế cho thấy, trong từng giai đoạn của lịch sử, nhờ phân tích, đánh giá đúng tình hình và tương quan lực lượng, Đảng ta đã thông qua những quyết sách quan trọng và đúng đắn. Nhiều nhận định, đánh giá của các Đại hội Đảng, các Nghị quyết, Chỉ thị, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong quá trình Đổi mới về thời đại, về tình hình thế giới, khu vực, về điều chỉnh chiến lược và quan hệ giữa các nước lớn, về tính phức tạp và gay gắt của cuộc đấu tranh dân tộc, giai cấp trong điều kiện mới, về vấn đề chiến tranh, hòa bình, về bản chất của quá trình toàn cầu hóa, về nhận thức về đối tượng, đối tác, về khả năng vừa hợp tác vừa đấu tranh trong quan hệ quốc tế… đến nay vẫn còn nguyên giá trị.

Mặc dù, tình hình chính trị quốc tế vừa qua diễn biến hết sức nhanh chóng, phức tạp và có nhiều đột biến khó lường, nhưng dưới sự lãnh đạo, quyết liệt, chính xác, kịp thời của Đảng, nước ta đã hóa giải thành công nhiều thách thức nảy sinh, nhất là các vấn đề liên quan đến bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, hòa bình, ổn định, lợi ích quốc gia-dân tộc, uy tín, vị thế quốc tế của Việt Nam. Đây là kết tinh sự thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, sự dạn dày kinh nghiệm, sự nhạy bén và tầm trí tuệ, năng lực lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực đối ngoại.

Trong bối cảnh mới của tình hình thế giới, khu vực, để góp phần thực hiện thành công các mục tiêu xây dựng và phát triển đất nước, Đại hội XIII của Đảng đã xác định: Việt Nam tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc và Luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác cùng có lợi; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; đẩy mạnh đối ngoại song phương với các nước láng giềng, khu vực, các đối tác, đặc biệt là các đối tác chiến lược, toàn diện và các đối tác quan trọng khác, tạo thế đan xen, lợi ích và tăng độ tin cậy; nâng tầm đối ngoại đa phương, chủ động tham gia và phát huy vai trò của nước ta tại cơ chế đa phương khu vực và toàn cầu; kiên quyết, kiên trì đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động can thiệp vào công việc nội bộ, xâm phạm độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia và ổn định chính trị của đất nước; giải quyết các vấn đề tranh chấp trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc; mở rộng quan hệ và đẩy mạnh hợp tác với các lực lượng chính trị, xã hội và nhân dân các nước, phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác, phát triển và tiến bộ xã hội; nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền đối ngoại, bảo vệ công dân, triển khai đồng bộ toàn diện hơn công tác với người Việt Nam ở nước ngoài… Đặc biệt, Đảng ta nhấn mạnh sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, phát huy các nguồn lực bên ngoài để phát triển đất nước, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam; xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là: Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước và Đối ngoại nhân dân.

Trực tiếp lãnh đạo và thường xuyên kiểm tra việc thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng

Toàn bộ hoạt động Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước và Đối ngoại nhân dân của ta thường xuyên được cụ thể hóa và thực hiện dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng. Ban Chấp hành Trung ương, mà trước hết là Bộ Chính trị, Ban Bí thư với tầm nhìn chiến lược và toàn diện, thường xuyên theo dõi, thảo luận để đưa ra những ý kiến chỉ đạo, đề ra những biện pháp, đối sách phù hợp, hiệu quả để xử lý những vấn đề đối ngoại quan trọng, phát hiện và đưa ra các giải pháp định hướng cho các ngành, các cấp khắc phục những nhược điểm, yếu kém trong công tác nghiên cứu, dự báo tình hình, những hiện tượng chủ quan, đơn giản một chiều, thậm chí mất cảnh giác, cục bộ, “thấy cây, không thấy rừng”, bảo đảm sự thống nhất về quan điểm, chủ trương, đường lối và tính hiệu quả khi triển khai các hoạt động.

Quán triệt quan điểm “kiểm tra là một chức năng của lãnh đạo”, thời gian qua, cùng với việc xử lý những vấn đề đối ngoại quan trọng, Đảng ta luôn quan tâm chỉ đạo các ngành, các cấp phải đôn đốc, theo dõi kiểm tra việc thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng, các cam kết, thỏa thuận quốc tế của nước ta. Nhờ vậy, trong quá trình đổi mới, chúng ta đã giải quyết thành công nhiều vấn đề đối ngoại quan trọng, tiếp tục góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định phát triển đất nước, bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, mở rộng và làm sâu sắc hơn quan hệ với nhiều nước trên thế giới, với các tổ chức khu vực và quốc tế chủ yếu, được tín nhiệm bầu làm Ủy viên không thường trực của Hội đồng bảo an Liên hợp quốc, được các nước và dư luận quốc tế đánh giá cao.

Xây dựng tổ chức, lãnh đạo, quy hoạch và bố trí đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại

Để đường lối, chủ trương đối ngoại của Đảng đi vào cuộc sống, Đảng ta tiếp tục quan tâm đến xây dựng tổ chức, bộ máy, rà soát, bổ sung, sửa đổi lại chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan tham mưu, chuyên trách về đối ngoại với tiêu chí “tinh gọn, hiệu quả”, vững vàng về chính trị, vững mạnh về chuyên môn, chịu trách nhiệm chính về lĩnh vực được giao, đồng thời gắn kết với các lực lượng làm công tác đối ngoại, phối hợp chặt chẽ giữa đối ngoại - quốc phòng - an ninh. Công tác cán bộ luôn đóng vai trò “then chốt của then chốt” trong công tác đối ngoại. Đảng và Bác Hồ đã dày công đào tạo, bồi dưỡng nhiều thế hệ cán bộ đối ngoại tài năng, hình thành nên trường phái ngoại giao Việt Nam. Kế thừa truyền thống vẻ vang của các thế hệ đi trước, đông đảo các cán bộ đối ngoại của chúng ta ngày nay đều được đào tạo cơ bản về chuyên môn, nghiệp vụ, được rèn luyện, thử thách trong thực tế công tác, có phẩm chất và bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp của Đảng, lợi ích của Tổ quốc và nhân dân.

Trong bối cảnh mới, Đảng ta tiếp tục quan tâm giáo dục cho các cán bộ đối ngoại phải nắm vững quan điểm, đường lối đối nội, đối ngoại của Đảng, hiểu biết chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vận dụng linh hoạt, sáng tạo các quan điểm, đường lối của Đảng trong công tác. Các cán bộ làm công tác đối ngoại phải không ngừng phấn đấu, nâng cao hơn nữa phẩm chất cách mạng, sự tận tụy và lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân, rèn luyện cốt cách “uy vũ không thể khuất phục, tiền bạc không thể mua chuộc”, nâng cao kiến thức, hiểu biết về lịch sử, văn hóa dân tộc, về chuyên môn, ngoại ngữ.

Sự lãnh đạo của Đảng với công tác Đối ngoại nhân dân

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, nhất là trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta luôn coi trọng vai trò của công tác Đối ngoại nhân dân, coi đây là một bộ phận cấu thành quan trọng của mặt trận đối ngoại chung của nước ta. Các văn kiện Đại hội Đảng, các Chỉ thị của Ban Bí thư (Chỉ thị số 44-CT/TW ngày 20/9/1994; Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 6/7//2001; Chỉ thị số 28-CT/TW ngày 2/12/2018)…, đều nhấn mạnh việc triển khai công tác đối ngoại nhân dân của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức nhân dân cần quán triệt đường lối đối ngoại chung của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước, sự phối hợp chặt chẽ với công tác Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước để tạo thành sức mạnh tổng hợp của mặt trận đối ngoại.

Tiếp nối truyền thống hào hùng của mặt trận đối ngoại nhân dân Việt Nam trong lịch sử, để thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, trong thời gian tới, Đảng ta sẽ có những chỉ đạo cụ thể hơn cho công tác đối ngoại của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, tổ chức nhân dân trong tình hình mới, theo hướng: Tiếp tục mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhân dân các nước, thông qua các đối tác, các tổ chức song phương, đa phương, các cá nhân, nhân sỹ nước ngoài, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của họ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của ta. Bên cạnh quan hệ chính trị, hữu nghị, cần tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, du lịch, nhân đạo từ thiện, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường, phòng chống dịch bệnh, giải quyết các vấn đề xã hội, đấu tranh dư luận. Bảo đảm kết hợp hài hòa giữa lợi ích của tổ chức với lợi ích quốc gia, dân tộc; chủ động và nâng cao chất lượng công tác thông tin, tuyên truyền đối ngoại. Phát huy vai trò của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế, các phong trào nhân dân thế giới, nhằm góp phần tích cực vào giải quyết các vấn đề toàn cầu, vào cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, phù hợp với khả năng, điều kiện và lợi ích của ta. Làm tốt công tác đoàn kết, tập hợp, vận động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hướng về Tổ quốc, tích cực tham gia đóng góp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển quan hệ với các nước sở tại.

Để Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức xã hội và đoàn thể nhân dân thực hiện thành công các nhiệm vụ trên, Chính phủ, Quốc hội và chính quyền các cấp cần tiếp tục hoàn thiện xây dựng các văn bản pháp quy, có cơ chế, chính sách đáp ứng yêu cầu của công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới. Ban Đối ngoại Trung ương là cơ quan tham mưu của Đảng về đối ngoại tiếp tục được giao nhiệm vụ chủ trì việc chỉ đạo, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra các hoạt động đối ngoại nhân dân, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai các hoạt động đối ngoại nhân dân quan trọng, giúp các tổ chức xã hội và đoàn thể nhân dân trong hoạt động đối ngoại của mình, vừa tự chủ, tự chịu trách nhiệm với tinh thần “chủ động, linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả”, vừa đảm bảo chấp hành đúng đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tránh những sự cố làm ảnh hưởng tới lợi ích và uy tín của tổ chức mình, lợi ích và danh dự của đất nước.

Phạm Xuân Sơn

TS, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn về Đối ngoại và Kiều bào, UBTW MTTQ Việt Nam

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin liên quan

Cùng chuyên mục