Video Mostread

Bài 2 - CTCPXLĐL 1 tăng vốn: Dấu ấn “tư lệnh” EVN NPC và bài học cảnh tỉnh trong quản lý vốn và nguồn lực đất đai tại doanh nghiệp

(Mặt trận) - Từ sau Đại hội XII đến nay, hàng loạt các vụ việc tiêu cực về quản lý đất đai bị phanh phui khiến nhiều quan chức, cựu quan chức bị “ngã ngựa” hay “vướng vòng lao lý”, đặc biệt là những thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng… Tuy nhiên, đối với vụ việc Công ty Cổ phần Xây lắp điện lực 1 tăng vốn điều lệ đã khiến EVN NPC từ chỗ doanh nghiệp nhà nước nắm giữ cổ phần rất lớn, quản lý tài sản đất đai rất có giá trị bỗng chốc lợi thế đó biến mất. Dù có những quyết định thoái tỷ lệ sở hữu vốn vô cùng khó hiểu nhưng ông Thiều Kim Quỳnh - Chủ tịch EVN NPC đã có thể thở phào nhẹ nhõm khi vụ việc đã trôi qua nhiều năm, còn vấn đề trách nhiệm vẫn chưa được công khai, minh bạch.
Trụ sở Tổng công ty Điện lực miền Bắc - mặt hướng phố Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội. Ảnh: npc.com.vn

Thời gian qua, nhiều cán bộ cấp cao, kể cả cán bộ nghỉ hưu, trong đó có cả những cán bộ đang là Ủy viên Trung ương Đảng đã bị kỷ luật, bị cách các chức vụ trong Đảng, chính quyền, bị truy cứu trách nhiệm hình sự vì “dính líu” sai phạm nghiêm trọng về quản lý đất đai, gây thất thoát tài sản nhà nước được dư luận cả nước quan tâm và đồng tình. Điều đó cho thấy, quyết tâm chống tham nhũng, làm trong sạch đội ngũ cán bộ tiếp tục được đẩy manh với tinh thần không có “vùng cấm”, không có ngoại lệ.

Đây đều là những vụ việc nhân dân vô cùng bất bình, thậm chí phẫn nộ khi nguồn lực cực lớn của đất nước từ đất đai, nhất là đất vàng, đất bạc, rơi vào tay doanh nghiệp “sân sau, sân trước” của một số quan chức, tạo ra những cánh hẩu trong lĩnh vực đất đai để cùng cộng sinh thâu tóm bất động sản bằng nhiều phương thức, thủ đoạn.

Như đã thông tin, Công ty Cổ phần Xây lắp Điện lực 1 (CTCPXLĐL 1) tiền thân là Xí nghiệp Xây lắp điện thuộc Công ty Điện lực 1 ( nay là Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc - EVN NPC), được tiến hành cổ phần hóa từ năm 2005.

Kể từ thời điểm đó, vốn điều lệ của Công ty ổn định ở mức 8 tỷ đồng, tương ứng 800.000 cổ phần. Trong đó Nhà nước là cổ đông lớn nhất với tỷ lệ sở hữu 48,31% bao gồm Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc (EVN NPC) chiếm 29,21% và Công đoàn EVN NPC nắm giữ 19,1%.

Đầu năm 2016, CTCPXLĐL 1 bất ngờ có tờ trình ĐHĐCĐ thường niên 2016 về chủ trương thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 8 tỷ đồng lên 40 tỷ đồng nhằm bổ sung nguồn vốn cho công tác sản xuất kinh doanh của công ty.

Theo đó, tương ứng với tỷ lệ vốn góp đang sở hữu, EVN NPC được quyền góp thêm 9,372 tỷ đồng; Công đoàn EVN NPC được quyền góp thêm 6,112 tỷ đồng nhằm đảm bảo quyền lợi và “tiếng nói” tại doanh nghiệp này.

 

 

Văn bản số 1553/EVN/NPC-TCKT ngày 25/4/2016 do Chủ tịch HĐTV Thiều Kim Quỳnh EVN NPC ký ban hành.

Ngày 25/4/2016, EVN NPC đã có văn bản số 1553/EVN/NPC-TCKT do Chủ tịch HĐTV Thiều Kim Quỳnh ký giao nhiệm vụ cho người đại diện phần góp vốn của EVN NPC tại CTCPXLĐL 1 biểu quyết tại ĐHĐCĐ công ty. Theo đó, EVN NPC không mấy mặn mà với việc tiếp tục góp thêm vài tỷ đồng tiền vốn vào đây để bảo toàn tỷ lệ vốn nhà nước.

Cụ thể, văn bản số 1553 do ông Thiều Kim Quỳnh ký nêu rõ: “đối với phần vốn EVN NPC được quyền góp tăng thêm tương ứng tỷ lệ nắm giữ 29,21%, EVN NPC sẽ không góp thêm nhưng sẽ xem xét chuyển nhượng quyền mua tăng thêm theo quy định”.

Văn bản do ông Nguyễn Văn Tiệp - Chủ tịch Công đoàn EVN NPC ký.

Về 19,1% vốn góp Công đoàn được quyền mua thêm, Chủ tịch Công đoàn EVN NPC Nguyễn Văn Tiệp ngày 06/5/2016 có công văn số 69/TB-CĐNPC về việc giới hạn thời hạn đăng ký góp vốn tới ngày 16/5/2016. Quá thời hạn trên coi như cán bộ, công nhân viên không có nhu cầu tham gia góp vốn. Với văn bản này, như vậy cán bộ, công nhân viên thuộc diện “ưu đãi” chỉ có đúng … 10 ngày để chuẩn bị tiền nếu muốn thành cổ đông!.

Khi CTCPXLĐL 1 hoàn thành việc tăng vốn lên 40 tỷ đồng, tỷ lệ vốn của EVN NPC tại đây bị giảm đáng kể từ mức 48,31% xuống chỉ còn 9,7%, tính riêng vốn Nhà nước sẽ chỉ còn vỏn vẹn 5,8%.

Theo Quy chế quản lý vốn và người đại diện của EVN tại công ty con, công ty liên kết ban hành kèm theo Quyết định số 538/QĐ-EVN ngày 08/8/2014 của HĐTV EVN quy định, EVN quản lý vốn đầu tư vào công ty con, công ty liên kết thông qua người đại diện. Người đại diện thực hiện các chỉ đạo của EVN, thay mặt EVN thực hiện quyền của cổ đông, quyền của chủ sở hữu công ty tại công ty con, công ty liên kết.

Quy chế này cũng quy định HĐTV hoặc Chủ tịch công ty con do EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện theo ủy quyền của EVN, chịu trách nhiệm quản lý vốn đầu tư vào công ty con, công ty liên kết theo các quy định hiện hành để bảo toàn, phát triển vốn đầu tư của công ty.

“Quyền và nghĩa vụ của EVN đối với công ty con do EVN năm giữ 100% vốn điều lệ:

Phê duyệt chủ trương góp vốn, năng giữ, tăng, giảm, thoái vốn của công ty tại các doanh nghiệp khác”. (điểm r, khoản 1, Điều 6)

Tuy nhiên, một vấn đề đáng lưu ý trong văn bản 1553/EVN/NPC-TCKT do Chủ tịch EVN NPC Thiều Kim Quỳnh ký, không nêu căn cứ ý kiến chỉ đạo từ cơ quan chủ quản sở hữu 100% vốn Tập đoàn Điện lực Việt Nam, mặc dù theo quy định pháp luật, đây là điều bắt buộc, mà đã đưa ra quyết định chỉ dựa trên “nội dung thẩm tra của Ban Chuyên môn tại EVN NPC.

Việc giảm tỷ lệ sở hữu của nhà nước tại CTCPXLĐL 1 sẽ khiến tiếng nói của cổ đông nhà nước trong doanh nghiệp này suy giảm trong nhiều vấn đề quan trọng, trong đó có việc quyết định số phận những khu đất “vàng” mà CTCPXLĐL 1 đang nắm giữ.

CTCPXLĐL 1 hiện đang sử dụng 2 mảnh đất rộng 3.350 m2 và 8.109 m2 tại đường An Dương - quận Tây Hồ, Hà Nội, được Nhà nước giao sử dụng làm trụ sở và kho bãi. Đây đều là những mảnh đất rất đẹp và “sạch”, rộng rãi hiếm hoi còn sót lại ở phía Bắc Thủ đô, nằm ngay cạnh hai hồ lớn là Hồ Tây và hồ Trúc Bạch.

Như vậy, việc giảm tỉ lệ nắm giữ của NPC  tại CTCPXLĐL 1 từ gần 50% (có quyền quyết định) xuống còn chưa tới 10% đồng nghĩa với việc hàng trăm tỷ đồng quyền lợi của nhà nước (về đất đai) ở đây được chuyển giao cho cổ đông tư nhân, mà Ngân sách nhà nước không thu được một đồng nào?.

Nguy cơ thiệt hại trên hoàn toàn có thể tránh được ngay cả khi EVN NPC không góp thêm vốn. Trong trường hợp này, pháp luật hiện hành quy định EVN NPC sẽ phải bán đấu giá quyền mua cổ phần để mang về lợi ích lớn nhất cho Nhà nước (Điều 38 Nghị định 91/2015).

Quyết định ban hành Quy chế Quản lý vốn và người đại diện của EVN tại Công ty côn, công ty liên kết số 538/QĐ-EVN ngày 08/8/2014.

Dẫn lời từ Báo Công lý, theo báo cáo của Tổng Giám đốc EVN ông Đặng Hoàng An (nay ông Đặng Hoàng An là Thứ trưởng Bộ Công Thương), việc EVN NPC thông qua chủ trương tăng vốn điều lệ tại CTCP nhưng không chuyển nhượng quyền mua là chưa đúng quy định tại khoản 5 Điều 38 Nghị định 91/2015/NĐ-CP ngày 13/10/2015 của Chính phủ về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp, đồng thời chưa đảm bảo nghĩa vụ bảo toàn và phát triển vốn EVN đầu tư tại EVN NPC theo quy định tại Điều 10 Điều lệ EVN NPC.

Khoản 5 Điều 38 Nghị định 91/2015 quy định trường hợp vốn góp nhà nước đã đầu tư vào các doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực nhà nước cần tiếp tục đầu tư thêm thì cơ quan đại diện chủ sở hữu xem xét, quyết định chuyển nhượng quyền mua cổ phần phát hành thêm. Nguyên tắc chuyển nhượng quyền mua cổ phần, quyền góp vốn thực hiện theo phương thức đấu giá công khai.

Có ý kiến cho rằng, giá trị thực tế của 2 khu đất nêu trên có thể không đạt được mức giá như các giao dịch trên thị trường do là đất 50 năm, không phải đất ở lâu dài, thế nhưng không thể phủ nhận thực tế rằng giá trị của những khu đất rộng hàng nghìn m2 này lớn hơn nhiều so với mức vốn điều lệ 8 tỷ đồng của CTCPXLĐL 1.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp có kết quả sản xuất - kinh doanh khá èo uột nhưng sở hữu lô đất có giá trị, đều là đất thuê của nhà nước có thời hạn và khi đem ra đấu giá cổ phiếu thì có kết quả trúng đấu cao hơn giá khởi điểm gấp nhiều lần.

Câu hỏi đặt ra trong vụ việc này là, tại sao biết rõ nguy cơ thiệt hại đối EVN NPC, đánh mất tiếng nói của cổ đông nhà nước tại doanh nghiệp, ông Thiều Kim Quỳnh vẫn chấp  thuận thoái tỷ lệ sở hữu CTCPXLĐ 1, giao “đất vàng” vào tay cổ đông tư nhân? Ai là người được “hưởng lợi” từ việc EVN NPC quyết định thoái tỷ lệ sở hữu vốn, không mua cổ phần tại CTCPXLĐ 1? Có hay không “lợi ích nhóm” trong vụ việc này? Liệu tiền tỷ của EVN NPC có trôi theo quyết định vô cùng khó hiểu của ông Thiều Kim Quỳnh - Chủ tịch EVN NPC?

Trong cái gọi là đúng quy trình hiện nay vẫn còn tồn tại “kẽ hở” pháp luật, đương nhiên có “kẽ hở” thì xuất hiện kẻ trục lợi. Và khi có đặc quyền, đặc lợi thì ắt hẳn sẽ có những cán bộ bị mê hoặc, dẫn đến suy thoái, hư hỏng.

CTCPXLĐL 1 có trụ sở chính tại số 3, phố An Dương, phường Yên Phụ, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.

Nhiều cán bộ các cấp, trong đó có những cán bộ lãnh đạo đứng đầu các địa phương, đơn vị ngay từ khi mới được cất nhắc đã nói không đi đôi với làm, thích phô trương, thành tích, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, vi phạm thẩm quyền, nguyên tắc, quy trình xử lý công việc...

Đặc biệt nguy hiểm, những vị cán bộ này chỉ lợi dụng vị trí công tác để vun vén, tư lợi cá nhân hoặc “bảo kê”, “chống lưng” cho các nhóm lợi ích, “sân sau” đục khoét tài sản Nhà nước.

Theo lời của Hồ Chủ tịch: “… với loài sâu mọt đục khoét nhân dân cũng vậy. Nếu phải giết đi một con mà cứu được cả rừng cây thì việc đó là cần thiết, hơn nữa là nhân đạo”.

Và trong công cuộc phòng, chống tham nhũng hiện nay để người dân tin tưởng, bất cứ ai nếu có suy thoái thì đều phải giáo dục, phải uốn nắn, kỷ luật 1 vài người để cứu muôn người, để người khác đừng phạm vào nữa.

Tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XII, phát biểu về vấn đề kỷ luật trong Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nói: “Thật đau lòng! Song vì sự nghiêm minh của kỷ luật đảng, sự thượng tôn pháp luật của Nhà nước, sự trong sạch, vững mạnh và uy tín của Đảng và ý nguyện của nhân dân, chúng ta phải làm, và sẽ còn tiếp tục làm trong thời gian tới”.

Đây cũng chính là lời cảnh báo cho mỗi cán bộ dù ở vị trí nào, nếu không thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, tự soi, tự sửa mình dẫn đến “tự suy thoái, tự diễn biến” thì đều có thể đi vào “vết xe đổ” của người khác. Và kết cục cuối cùng là sự trừng phạt nghiêm khắc của kỷ luật Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Nếu các vụ việc có dấu hiệu sai phạm về quản lý đất đai, thất thoát tài sản công không được xử lý, không làm tới nơi, tới chốn, thì đó là minh chứng rõ ràng việc “trên nóng, dưới lạnh” và là biểu hiện coi thường pháp luật, kỷ cương, phép nước, coi thường công cuộc phòng chống tham nhũng, lãng phí đang sục sôi như hiện nay.

Vì vậy, đối với vụ việc nêu ở trên rất cần sự quan tâm, vào cuộc của các cơ quan Trung ương để tiếp tục xem xét, làm rõ các dấu hiệu sai phạm một cách khách quan, minh bạch nhất. Cụ thể:

Một là, đề nghị Ủy ban kiểm tra Trung ương, Đảng ủy Khối các doanh nghiệp Trung ương, Đảng ủy Tập đoàn Điện lực Việt Nam cần vào cuộc, tập trung kiểm tra, làm rõ các dấu hiệu sai phạm của cán bộ, đảng viên tại EVN NPC trong việc thực hiện nhiệm vụ nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và bộ máy doanh nghiệp Nhà nước.

Hai là, đề nghị Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ… vào cuộc thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, xem xét, làm rõ việc xác định việc tăng vốn điều lệ tại CTCPXLĐ 1, nguyên tắc chuyển nhượng quyền mua cổ phần, quyền góp vốn tại doanh nghiệp có vốn nhà nước mà trước đó báo chí và dư luận nêu ra có dấu hiệu tiêu cực, nguy cơ thất thoát. Nếu phát hiện sai phạm, đề nghị chuyển toàn bộ hồ sơ sang Văn phòng Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu để làm cơ sở để tiếp tục đấu tranh, điều tra, làm rõ các vi phạm.

Ba là, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên cần tăng cường giám sát việc chấp hành pháp luật trong việc công khai kết quả thanh tra, nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo ở cơ sở, phát huy vai trò của báo chí và nhân dân tham gia đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Bốn là, việc lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện cơ chế, thể chế để tổ chức thực hiện chiến lược phát triển của các Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước; hoàn thiện điều lệ tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp; thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh được giao; xây dựng danh mục đầu tư các ngành nghề kinh doanh chính; các quy chế quản lý, điều hành, quản lý tài chính của doanh nghiệp; kế hoạch tài chính, sản xuất kinh doanh, đầu tư phát triển hằng năm, trung hạn và dài hạn; định hướng hoạt động kinh doanh, đầu tư của các doanh nghiệp thành viên theo đúng quy định của pháp luật.

Tạp chí Mặt trận (tapchimattran.vn) sẽ tiếp tục thông tin vụ việc nêu trên.

(*) Bài viết nhằm hưởng ứng Giải báo chí toàn quốc “Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí” lần thứ ba, năm 2020-2021 do Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức.

Phan Anh Tuấn

Ý KIẾN BẠN ĐỌC

Phương Gia Huy - 09:36 04/08/2020

Khúc củi ngành điện to quá!

Trả lời

Trần Tuyến Long - 09:34 04/08/2020

Vẫn là EVN NPC, không biết bao nhiêu lùm xùm rồi

Trả lời

Bùi Huy Khôi - 09:33 04/08/2020

Cần truy trách nhiệm người đứng đầu trước nguy cơ thất thoát

Trả lời

Lê Hồng Đăng - 09:31 04/08/2020

Chuyện lạ có thật ở Tập đoàn Điện lực Việt Nam Lãnh đạo EVN NPC chắc to hơn lãnh đạo Tập đoàn mà dám quyết như vậy

Trả lời

Lê Phương Đông - 09:30 04/08/2020

Biết bao nhiêu gương củi lửa vào lò rồi mà chưa rút kinh nghiệm nhỉ!

Trả lời

Lê Công Minh - 09:29 04/08/2020

Đề nghị Bộ Công an vào cuộc làm sáng tỏ vụ việc Có hay không việc lấy danh nghĩa, lợi dụng tăng vốn để đất vào, lợi ích nhà nước chảy vào túi tư nhân?

Trả lời

Nguyễn Minh Đạt - 09:27 04/08/2020

Văn bản của EVN thế kia mà ông Chủ tịch EVN NPC ký được vào văn bản thoái vốn được! Cũng đến chịu!

Trả lời

Nguyễn Minh Chiến - 09:24 04/08/2020

Chắc củi lửa chưa cháy đến đây hay sao mà dám làm như vậy?

Trả lời

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin liên quan

Cùng chuyên mục